Archive for Czerwiec, 2009


EFEKTYWNE POSŁUGIWANIE SIĘ MODELEM

Czerwiec 28th, 2009

Efektywność posługiwania się modelem nauczania poszukującego wyma­ga zrozumienia kilku istotnych spraw. Jak zobaczymy, wiążą się one z kon­kretnymi sposobami nauczania. Uczniowie mają myśleć, rozwiązywać problemy i odkrywać. W tak sfor­mułowanym celu kształcenia nie ma nic nowego. Strategie nauczania nazy­wane metodą odkryć, metodą problemową, metodą dociekania, nauczaniem indukcyjnym mają długą i godną tradycję. Sięgająca starożytnej Grecji meto­da sokratyczna podkreśla wagę rozumowania indukcyjnego i dialogu w nau­czaniu. John Dewey (1933) pisał o doniosłości „myślenia refleksyjnego” i o tym, co powinien czynić nauczyciel, aby pomóc uczniom wyrobić umiejęt­ności i procesy produktywnego myślenia.

NAJOGÓLNIEJSZY CEL

Czerwiec 26th, 2009

Jerome Bruner (1960; 1962; 1966) podkreśla wagę uczenia się przez odkrywanie i działań nauczyciela, dzięki którym uczniowie stają się „konstruktorami” własnej wiedzy.Najogólniejszym celem nauczania poszukującego jest wspomaganie ucz­niów w nauce stawiania pytań, poszukiwania odpowiedzi i rozwiązań, aby zaspokoić własną ciekawość, oraz budowania własnych teorii i koncepcji. Ruch reform programowych, który w latach pięćdziesiątych i sześćdziesią­tych ogarnął Stany Zjednoczone, pozostawił po osobie konkretne metody nauczania poszukującego wielu przedmiotów szkolnych.W przedmiotach przyrodniczych i społecznych nauczanie poszukujące skupia się na rozumowaniu indukcyjnym i procesie badawczym właściwym dla metody naukowej.

OPRACOWANA WERSJA NAUCZANIA

Czerwiec 24th, 2009

Na przykład Richard Suchman (1962) opracował wersję nauczania poszukującego, którą nazwał metodą dociekania. Nauczy­ciel styka ucznia z czymś zagadkowym lub zawierającym sprzeczność. W ten sposób rozpala ciekawość i motywuje do dociekań, jak w następującym przykładzie:Nauczyciel trzyma w rękach termoskop składający się z dwóch małych banieczek połączo­nych szklaną rurką częściowo wypełnioną czerwonym płynem. Kiedy nauczyciel kładzie rękę na prawej banieczce, czerwony płyn zaczyna bulgotać i przepływa na lewą stronę. Kiedy nauczyciel położy rękę na lewej banieczce, płyn bulgoce i przemieszcza się na prawą stronę. Nauczyciel pyta uczniów, dlaczego płyn przepływał z jednej strony na drugą. Gdy uczniowie zastanawiają się nad odpowiedzią, nauczyciel zachęca ich do zbierania informacji o termoskopie i czerwonym płynie, produkowania hipotez lub teorii wyjaśniających zjawisko i do obmyślania sposobów weryfikacji swoich teorii.

STRATEGIA POSZUKIWANIA

Czerwiec 16th, 2009

Suchman interesował się głównie elementarnym kursem nauk przyrod­niczych. Istnieją też podobne programy z przedmiotów przyrodniczych i spo­łecznych dla szkół średnich (np. Schwab 1965). Jeżeli strategię poszukiwania stosujemy na lekcjach z takich dziedzin wiedzy, jak nauki humanistyczne lub historia, właściwy tym dziedzinom proces badawczy będzie wyznaczać bieg lekcji. Na przykład Edwin Fenton (1966) opracował metodę nauczania historii i nauk społecznych, którą na­zwał podejściem indukcyjnym. Fenton pragnął, aby uczniowie stawiali takie pytania, jakie mogliby postawić historycy, aby prowadzili analizę historycz­ną, weryfikowali koncepcje i teorie, wyszukując w materiałach artefakty.

NIEZALEŻNIE OD METODY

Czerwiec 12th, 2009

Niezależnie od konkretnej metody i nauczanego przedmiotu w modelu nauczania poszukującego nauczyciel nie przyjmuje dedukcyjnego, ale induk­cyjny tok nauczania. Zamiast, jak to się dzieje w przypadku modelu naucza­nia podającego lub bezpośredniego, podawać uczniom koncepcje i teorie, przedstawia uczniom pytania i problemy i prosi, by sami spróbowali stwo­rzyć własne koncepcje i teorie. Nauczyciel nie naucza wiedzy, lecz ułatwia zgłębianie jej i odkrywanie. By praca taka powiodła się, nauczyciel powinien wiedzieć, czym jest myślenie, jaka jest natura dyskursu i jaką odgrywa on rolę w procesie uczenia się myślenia.