Archive for Grudzień, 2012


OPANOWANIE POJĘĆ

Grudzień 31st, 2012

Sprawdzając opanowanie pojęcia, należy wymagać od uczniów czegoś więcej niż tylko podania słownej definicji. Uczeń powinien wykazać się znajomością cech istotnych i powiązań między cechami istotnymi. Na przy­kład pojęcie „chodnik” można zdefiniować jako „część ulicy obok jezdni przeznaczoną do chodzenia”. Dowodem opanowania pojęcia byłoby: „wska­zanie chodnika na rysunku; wskazanie jezdni na rysunku; zademonstrowanie obok, ze wskazaniem właściwej relacji przestrzennej jezdni i chodnika” (Gagne, Briggs 1979, s. 66).Sporządzając sprawdzian opanowania pojęć, nauczyciel powinien uwzglę­dniać wiele rozmaitych zasad. Choćby tę, że wśród zadań powinny być takie, które sprawdzają zdolność ucznia do generalizacji wiedzy, to jest do rozpoznawania nie znanych wcześniej przykładów pojęcia.

INNE ZADANIA

Grudzień 28th, 2012

Inne zadania po­winny sprawdzać umiejętność odróżniania przykładów od nieprzykładów. Wykorzystywać można rozmaite rodzaje zadań: prawda/fałsz, wyboru, przy­porządkowania, krótkich odpowiedzi, luk, krótkich rozprawek.Sprawdziany można wykorzystać dla celów diagnostycznych. Analiza błę­dów popełnionych przez uczniów może wykazać, czy uczeń poprawnie opa­nował pojęcie, czy nie nadaje mu zbyt szerokiego zakresu, czy włącza doń zbliżone nieprzykłady albo przeciwnie — czy nie sądzi, że niektóre nieprzy­kłady są przykładami pojęcia. Jeśli któryś z tych trzech przypadków rzeczy­wiście zachodzi, uczniowie wymagają dodatkowej nauki.

PROPONOWANE ROZWIĄZANIA

Grudzień 16th, 2012

Merrill i Tennyson (1977, s. 82) proponują: „1. Jeśli błąd ucznia polega na nadaniu pojęciu zbyt szerokiego zakresu, trzeba tak dodatkowo zestawić pary przykładów i nieprzykładów, żeby unaocznić brak cech istotnych.Jeśli błąd ucznia polega na nadaniu pojęciu zbyt wąskiego zakresu, trzeba dodatkowo podać trudne przykłady, żeby unaocznić występowanie cech istotnych.Jeśli uczeń błędnie rozumie pojęcie, trzeba dodatkowo zestawić pary przykładów i nieprzykładów różniące się cechami nieistotnymi powodu­jącymi błąd. Wyizolowanie cechy zwróci uwagę ucznia na to, że jest to cecha nieistotna”.Pojęcia stanowią podstawową jednostkę organizującą myślenie i porozu­miewanie się ludzi. Cechy istotne pojęcia pozwalają zdefiniować je i odróż­niać od innych pojęć. Wyróżniamy pojęcia koniunkcyjne, dysjunkcyjne i sto­sunkowe. Uczniowie najczęściej pojmują pojęcia ogólne dzięki podanym przykładom i nieprzykładom.

WSZYSTKO CZEGO SIĘ UCZYMY

Grudzień 9th, 2012

Niemal wszystko, czego uczymy w szkole, ma na celu nauczenie uczniów pojęć i myślenia logicznego. Pojęcia stają się podstawą rozumienia treści przedmiotów nauczania. Uczenie się pojęć polega głównie na włączaniu obiektów do klas lub kategorii.Zgromadzono rozległą wiedzę naukową o uczeniu się i nauczaniu pojęć. Badania pokazują, jak wiek i poziom rozwoju umysłowego wpływają na gotowość uczenia się pojęć. Z badań wiadomo także, w jaki sposób przed­stawiać przykłady i nieprzykłady, aby optymalizować uczenie się, oraz w jaki sposób nauczyciele mogą korzystać z wizualizacji, wyobrażeń mentalnych uporządkowania graficznego w celu ułatwienia nauki pojęć. Model nauczania pojęć głównie służy przyswajaniu przez uczniów wiedzy konceptualnej zawartej w przedmiotach nauczania i stworzeniu podstaw dla myślenia wysoko zorganizowanego.