Archive for Lipiec, 2013


UCZĄC SIĘ POJĘCIA

Lipiec 26th, 2013

Ucząc się pojęcia, uczeń nie powinien mieszać cech nieistotnych, choćby w dużym stopniu typowych, z istotnymi cechami pojęcia.Ważne jest też, skąd czerpie się definicję pojęcia i zbiór cech istotnych. Czasami znajduje się je w słowniku dołączonym do podręcznika, kiedy indziej w poradnikach programowych. Do wszystkich trzeba podchodzić ostrożnie. Markle (1975, s. 7) przestrzega, że „niektóre słowa spotykane w definicji nie są związane z czynnością klasyfikowania”. Na przykład pod hasłem „pies” słownik Webstera informuje, że pies został udomowiony w czasach prehistorycznych. Interesujący to, być może, fakt, ale bezużytecz­ny, kiedy trzeba dokonywać klasyfikacji.

DEFINICJE OD SPECJALISTÓW

Lipiec 23rd, 2013

Markle sprzeciwia się także używa­niu synonimów jako cech istotnych oraz podawaniu jako przykładu definicji ilustracji lub opisu. Najlepiej brać definicje od specjalistów z danych dzie­dzin. Ekonomiści, antropologowie, matematycy, chemicy, geografowie są w swoich specjalnościach najbardziej predystynowani do właściwego definiowania pojęć i wskazywania cech istotnych.Merrill i Tennyson (1977, s. 30) mówią o trójstopniowym definiowaniu j pojęć na potrzeby nauczania: Określ nazwę pojęcia. Nazwą jest słowo lub symbol odnoszący się do [ całej klasy obiektów lub egzemplarza należącego do klasy. (Słowo „wyspa”.)

WYLICZENIE LĄDU

Lipiec 18th, 2013

Wylicz cechy istotne i cechy nieistotne. Cechy istotne to właściwości wspólne wszystkim obiektom należącym do danej klasy; cechy nieistotne mają niektóre, ale nie wszystkie obiekty należące do danej klasy. (Cechami definicyjnymi wyspy są: „część lądu”, „mniejsza od kontynentu”, „otoczona  wodą”.)Napisz zwartą definicję. Definicja jest wyrażeniem zawierającym wszystkie cechy istotne i wskazującym, jak są połączone. (Wyspa jest to część lądu mniejsza niż kontynent otoczona ze wszystkich stron wodą.)Kiedy przekładamy definicję z formy naukowej na dydaktyczną, nie ; wolno zniekształcić definicji ani usunąć z niej cech istotnych, gdyż mogłoby I skończyć się to nauczeniem błędnego pojęcia. Pamiętajmy, że zapamiętanie definicji pojęcia nie jest tożsame z jego zrozumieniem.

ANALIZA POJĘCIA

Lipiec 9th, 2013

Kiedy już wybraliśmy pojęcie i, mając na uwadze cechy istotne i nieistot­ne, zdefiniowali, pora poddać je analizie, by ustalić stosowne przykłady i nieprzykłady. Prawdopodobnie najtrudniejszym zadaniem w fazie przedlek- cyjnej modelu nauczania pojęć jest dobranie przykładów i nieprzykładów pojęcia tak, by odpowiadały cechom istotnym. Przykłady stanowią ogniwa ; łączące abstrakcję pojęcia z uprzednią wiedzą i doświadczeniem ucznia. Muszą mieć zatem dla ucznia sens i być tak bardzo konkretne. Mapy, wykresy, sieci, ilustracje mogą posłużyć jako wizualne przykłady abstrakcyjnych pojęć i ułatwić nauczycielowi dokonanie analizy pojęcia, na której oprze plan nauczania.

DOBÓR I UKŁAD PRZYKŁADÓW

Lipiec 4th, 2013

Dobierając przykłady, nauczyciele częstokroć różnicują cechy nie­istotne najbardziej jak tylko można, po to, żeby skupić uwagę uczniów na wspólnych wszystkim przykładom cechach istotnych. Gdyby więc nauczyciel nauczał pojęcia „wyspa”, posłużyłby się przykładem tropikalnych wysp Ha­wajów oraz mroźnej Grenlandii. Oczywista odmienność klimatu pomogłaby skierować myśl uczniów na wspólne cechy obu przykładów. Podobnie w celu nauczenia pojęcia „owady” nauczyciel w zestawie przykładów wymieniłby mrówki i owady wodne, gdyż żyjąc w zupełnie odmiennych środowiskach, mają te same cechy istotne.